ทรัพยากรธรรมชาติ

ทรัพยากรธรรมชาติ        ทรัพยากรดิน นครศรีธรรมราชมีเนื้อที่ประมาณ 6.2 4 ล้านไร่ ดินมีลักษณะ แตกต่าง กันไปตามเขตพื้นที่ ลักษณะดินส่วนใหญ่เป็นดินคละ ซึ่งส่วนหนึ่งจะเป็นพื้นที่ เพาะปลูกไม้ ยืนต้น ส่วนใหญ่จะเป็นพื้นที่ปลูกยางพารา โดยเฉพาะในเขตอําเภอฉวาง ทุ่งใหญ่ ทุ่งสง และ อําเภอท่าศาลา รองลงมาเป็นพื้นที่ดินเหมาะแก่การทํานาทั่วไป ลักษณะของดิน มีความอุดม สมบูรณ์จากธรรมชาติหลากหลาย จนมีทรัพยากรดินที่แตกต่างกันถึง 7 กลุ่มคือ   

ตารางแสดงทรัพยากรดินกลุ่มต่าง ๆ

ลักษณะดิน พื้นที่ (ไร่) สัดส่วนร้อยละ เขตพื้นที่/อำเภอ 1. กลุ่มดินนา 1,992,084 31.16 ทุกอำเภอ ยกเว้นลานสกา พิปูน ฉวาง ทุ่งใหญ่ นาบอน บางขัน 2. ดินทราย   112,516 1.77 อำเภอเมือง ขนอม ท่าศาลา ชะอวด 3. ดินตื่น      173,042 2.72 พื้นที่บางส่วนของอำเภอฉวาง ทุ่งสง ถ้ำพรรณรา ทั่งใหญ่ บางขัน ทุ่งสง ชะอวด นาบอน และร่อนพิบูลย์ 4. กลุ่มดินคละ 2,303,230 36.42 ทุกอำเภอ ยกเว้น ปากพนัง หัวไทร เชียรใหญ่ 5. กลุ่มดินมี        สภาพเป็นกรด 104,041 2.19 ร่อนพิบูลย์ หัวไทร เชียรใหญ่ ชะอวด ท่าศาลา เฉลิมพระเกียรติ 6. กลุ่มดินพรุ   15,996 1.67 หัวไทร ชะอวด เชียรใหญ่ เฉลิมพระเกียรติ 7. พื้นที่ภูเขา   1,564,600 24.62 ทุกอำเภอ ยกเว้น ทุ่งใหญ่ ปากพนัง หัวไทร เชียรใหญ่ บางขัน ที่เป็นดินลาดชันเชิงซ้อนตามป่าเขาต้น้ำ ประมาณหนึ่งในสามแล้ว อีกหนึ่งในสามเป็นสภาพต่าง ๆ ที่สามารถทําสวนได้ดี ดินเป็นกรด ดินทรายจัด และอีกเกือบหนึ่งในสามเป็นดินเหนียวทํานา คงมีเล็กน้อยเท่านั้นที่ไม่สามารถ ใช้สอยในเชิงการเกษตรได้ แต่ก็เป็นความหลากหลาย ตารางแสดงลักษณะดินกับการใช้สอย

ที่ ลักษณะดิน สัดส่วน การใช้สอย 1. ลาดชันเชิงซ้อน 36.77 ป่า, ต้นน้ำ 2. เหนียว 28.41 น้ำขังหน้าฝน, ทำนาดำ 3. ดินดี 25.19 สวนต่าง ๆ 4. ปนทราย 3.15 สวนยางพารา 5. ทรายจัด 2.15 สวนมะพร้าว, ทุ่งหญ้า 6. ร่วนเหนียว 1.66 ป่าละเมาะ, เลี้ยงสัตว์ 7. อินทรีย์ 1.65 ลุ่มต่ำ น้ำขัง ป่าพรุ 8. เลนน้ำทะเลท่วมถึง 0.65 ชายเลน ป่าชายเลน

ข้อมูลการใช้ดิน

จังหวัดนครศรีะรรมราช 6,214,064 ไร่ เนื้อที่ถือครองเพื่อการเกษตร 3,062,459 ไร่ เนื้อที่ป่าไม้ 1,126,287.50 ไร่ พื้นที่ไม่จำแนก 2,015,317,.50 ไร่

เนื้อที่ถือครองทางการเกษตร แยกออกเป็น

พื้นที่อยู่อาศัย 87,542 ไร่ พื้นที่นา 1,039,694 ไร่ พื้นที่ปลูกพืชไร่ 13,801 ไร่ พื้นที่ไม้ผล และพื้นที่ไม้ยืนต้น 1,629,594 ไร่ พื้นที่สวนผักและไม้ดอก 17,912 ไร่ พื้นที่ทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ 1,308 ไร่ พื้นที่รกร้างว่างเปล่า 272,608 ไร่  รวม 3,026,459 ไร่

หมายเหตุ 625 ไร่ เท่ากับเนื้อที่ 1 ตารางกิโลเมตร

ทรัพยากรป่าไม้

1. ข้อมูลพื้นที่ป่าไม้ จังหวัดนครศรีธรรมราช ดังนี้  1.1 จังหวัดนครศรีธรรมราช มีพื้นที่ป่าไม้ ทั้งสิ้น 1,867.35 ตารางกิโลเมตร หรือ 1,166,875 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 18.88% ของพื้นที่จังหวัด  1.2 พื้นที่ป่าชายเลน 277.89 ตารางกิโลเมตร หรือ 173,681.25 ไร่  1.3 พื้นที่ป่าบก จำนวน 1,589.45 ตารางกิโลเมตร หรือ 993,406.25 ไร่  1.4 พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ 69 ป่า เนื้อที่ 1,924,654 ไร่  1.5 อุทยานแห่งชาติ จำนวน 5 แห่ง เนื้อที่ 1,028,648 ไร่        1) อุทยานแห่งชาติเขาหลวง เนื้อที่ 356,250 ไร่ ที่ตั้ง หมู่ 4 ตำบลเขาแก้ว อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช        2) อุทยานแห่งชาติน้ำตกโยง เนื้อที่ 128,125 ไร่ ที่ตั้ง 258 หมู่ 7 ตำบลถ้ำใหญ่ อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช              3) อุทยานแห่งชาติเขานัน เนื้อที่ 256,148 ไร่ ที่ตั้ง หมู่ 8 ตำบลตลิ่งชัน ตำบลท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช        4) อุทยานแห่งชาติน้ำตกสี่ขีด เนื้อที่ 90,625 ไร่ ที่ตั้ง อุทยานแห่งชาติน้ำตกสี่ขีด อำเภอสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช        5) อุทยานแห่งชาติหาดขนอม - หมู่เกาะทะเลใต้ เนื้อที่ 197,500 ไร่ ที่ตั้ง ตำบลท้องเนียน อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช  1.6 เขตห้ามล่าสัตว์ป่า และอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า       1) เขตห้ามล่าสัตว์ป่าแหลมตะลุมพุก เนื้อที่ 35,456 ไร่ ที่ตั้ง หมู่ 6 ตำบลปากพนังฝั่งตะวันตก อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช        2) หน่วยควบคุมพื้นที่ที่จะประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าล่อล้อ เนื้อที่ 100,000 ไร่ ที่ตั้ง หมู่ 10 ตำบลสวนหลวง อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช        3) หน่วยควบคุมพื้นที่ที่จะประกาศเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ากะทูน เนื้อที่ 71,300 ไร่ ที่ตั้ง ตำบลกะทูน อำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช        4) สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่านครศรีธรรมราช (เขาพลายดำ) ที่ตั้ง ตำบลทุ่งใส อำเภอสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช  1.7 พื้นที่อนุญาตใช้ทำประโยชน์ จำนวน 172 ราย เนื้อที่ 68,236 ไร่  1.8 พื้นที่ป่าชุมชน หมู่บ้านเป้าหมาย 4 หมู่บ้าน ดังนี้        1) ป่าชุมชนบ้านป่าพรุ ที่ตั้ง บ้านป่าพรุ หมู่ที่ 1 ตำบลนาเรียง อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช เนื้อที่ 3-0-80 ไร่        2) ป่าชุมชนบ้านกาโห่ ที่ตั้ง บ้านกาโห่ หมู่ที่ 5 ตำบลหนองหงส์ อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช เนื้อที่ 19-2-80 ไร่        3) ป่าชุมชนบ้านหนองบัว ที่ตั้ง บ้านหนองบัว หมู่ที่ 2 ตำบลทุ่งสง อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช เนื้อที่ 12-3-20 ไร่       4) ป่าชุมชนบ้านสาขา ที่ตั้ง บ้านสาขา หมู่ที่ 4 ตำบลท่าขึ้น อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช เนื้อที่ 10-3-51 ไร่  1.9 พื้นที่ป่าเศรษฐกิจ ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราชทั้งหมด มีจำนวนเกษตรกร 340 ราย เนื้อที่ 2,813.75 ไร่ นอกจากนี้ ยังมี สถานีควบคุมไฟป่าจังหวัดนครศรีธรรมราช โครงการควบคุมไฟป่าในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และหน่วยจัดการต้นน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช หน่วยจัดการต้นน้ำคลองกลาย จังหวัดนครศรีธรรมราช ดังนี้

ด้านไฟป่า 1. สถานีควบคุมไฟป่าจังหวัดนครศรีธรรมราช ที่ตั้ง ตำบลนาสาร อำเภอพระพรหม จังหวัดนครศรีธรรมราช  2. โครงการควบคุมไฟป่าในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่ตั้ง หมู่ 4 ตำบลเคร็ง อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช  ด้านต้นน้ำ  1. หน่วยจัดการต้นน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช ที่ตั้ง หมู่ 8 ตำบลหินตก ตำบลร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช  2. หน่วยจัดการต้นน้ำคลองกลาย จังหวัดนครศรีธรรมราช ที่ตั้ง ตำบลกลาย อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช

ตาราง แสดงทรัพยากรแร่ธาตุ

ที่ ชื่อแร่ สถานที่พบ 1 ดีบุก อำเภอเมือง ร่อนพิบูลย์ ท่าศาลา สิชล และพิปูน 2 วุลแฟรม อำเภอเมือง ร่อนพิบูลย์ ท่าศาลา สิชล ฉวาง และพิปูน 3 โคโลไมต์ อำเภอชะอวด ขนอม จุฬาภรณ์ 4 เฟลค์สปาร์ อำเภอท่าศาลา สิชล กิ่งอำเภอนบพิตำ 5 ยิปซั่ม อำเภอทุ่งใหญ่ ฉวาง และถ้ำพรรณรา 6 หินปูน อำเภอทุ่งสง 7 หินดาน อำเภอทุ่งสง 8 บอลเคลย์ อำเภอลานสกา สิชล ทุ่งใหญ่ และเฉลิมพระเกียรติ 9 แบไรต์ อำเภอท่าศาลา กิ่งอำเภอนบพิตำ 10 ดินขาว อำเภอทุ่งใหญ่ 11 หินปูน เพื่ออุตาสาหกรรมก่อสร้าง อำเภอ ทุ่งสง ขนอม ทุ่งใหญ่ ถ้ำพรรณรา สิชล ท่าศาลา ร่อนพิบูลย์ และกิ่งอำเภอนบพิตำ

ตารางสถิติแร่ธาตุ จังหวัดนครศรีธรรมราช ประจำปีงบประมาณ 2550

ชนิดแร่ ผลผลิต ดีบุก 412 หาบหลวง โซเดียมแฟลด์สปาร์ 382,916.00 เมตริกตัน ยิปซัม 1,262,798.00 เมตริกตัน หินปูนเพื่ออุตสาหกรรมซิเมนต์ 4,157,642.00 เมตริกตัน หินดินดานเพื่ออุตาหกรรมปูนซิเมนต์ 24,262.00 เมตริกตัน บอลเคลย์ 12,075.00 เมตริกตัน ดินขาว 5,000.00 เมตริกตัน แบไรต์ 4,565.00 เมตริกตัน หินอุตสาหกรรมชนิดหินปูนเพื่ออุตสาหกรรมก่อสร้าง 2,809,234.80 เมตริกตัน โดโลโมล์ 346,575.00 เมตริกตัน